1. VTOS là gì?
VTOS là viết tắt của Vietnam Tourism Occupational Skills Standards, dịch ra tiếng Việt là Tiêu chuẩn Kỹ năng Nghề Du lịch Việt Nam. Đây là bộ tiêu chuẩn quốc gia quy định kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần có cho từng vị trí công việc trong ngành du lịch.
VTOS được xây dựng với sự hỗ trợ kỹ thuật của Liên minh châu Âu (EU), thông qua Dự án Chương trình Phát triển Năng lực Du lịch có trách nhiệm với Môi trường và Xã hội (ESRT), và được Tổng cục Du lịch Việt Nam (nay là Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) chính thức ban hành.
2. Mục tiêu của VTOS
Bộ tiêu chuẩn VTOS ra đời nhằm:
- Chuẩn hóa trình độ và kỹ năng lao động trong ngành du lịch theo hướng chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và Khung Tham chiếu Trình độ ASEAN (AQRF).
- Tạo cơ sở pháp lý và khoa học để đào tạo, đánh giá, công nhận năng lực nghề nghiệp cho lao động trong các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp du lịch.
- Nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch Việt Nam, góp phần tăng sức cạnh tranh của điểm đến.
3. Cấu trúc bộ tiêu chuẩn VTOS
VTOS hiện bao gồm tiêu chuẩn kỹ năng cho nhiều vị trí nghề trong du lịch, chia thành các nhóm chính:
Lữ hành: Hướng dẫn viên du lịch (nội địa và quốc tế), Điều hành tour, Đại lý lữ hành.
Lưu trú: Lễ tân khách sạn, Nhân viên buồng phòng, Quản lý buồng phòng, Quản lý lễ tân.
Ăn uống: Phục vụ nhà hàng, Pha chế đồ uống (Bartender), Bếp trưởng, Đầu bếp.
Mỗi vị trí nghề có tiêu chuẩn riêng, phân chia theo cấp độ từ cơ bản đến nâng cao, bao gồm các đơn vị năng lực với tiêu chí thực hiện cụ thể, đo lường được.
4. Đào tạo viên VTOS là ai?
Đào tạo viên VTOS (VTOS Trainer/Assessor) là người được Hội đồng Cấp chứng chỉ Nghiệp vụ Du lịch Việt Nam (Vietnam Tourism Certification Board — VTCB) công nhận chính thức. Đào tạo viên VTOS có trách nhiệm:
- Giảng dạy nghiệp vụ theo đúng chuẩn VTOS.
- Đánh giá năng lực thực hành của học viên theo tiêu chí thực hiện quy định trong từng đơn vị năng lực.
- Cấp chứng chỉ VTOS cho học viên đạt yêu cầu.
ThS. Đỗ Phương Quyên là đào tạo viên VTOS tại Khoa Du lịch, Trường Đại học Khánh Hòa, chuyên bồi dưỡng nghiệp vụ hướng dẫn viên và điều hành tour theo chuẩn VTOS cho sinh viên và hướng dẫn viên đang hành nghề tại Khánh Hòa, Nha Trang.
Hướng dẫn viên muốn mở rộng sang mảng du lịch nông nghiệp có thể tham khảo góc nhìn của ông Phạm Thanh Tùng, Nhà Hoạch Định và chuyên gia du lịch nông nghiệp, tại nhahoachdinh.vn.
5. Chứng chỉ VTOS có giá trị gì?
Chứng chỉ VTOS được Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam công nhận. Người lao động có chứng chỉ VTOS được đánh giá cao hơn khi ứng tuyển vào các doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, resort trong và ngoài nước, vì chứng chỉ này chứng minh họ đã được đánh giá theo chuẩn nghề quốc gia, không chỉ qua đào tạo lý thuyết.
Đặc biệt, chứng chỉ VTOS còn được thừa nhận trong khuôn khổ Hiệp định Du lịch ASEAN (ASEAN Tourism Agreement) — mở ra cơ hội làm việc tại các quốc gia ASEAN cho lao động du lịch Việt Nam được cấp chứng chỉ.
6. Hỏi đáp thường gặp về VTOS
VTOS khác gì với bằng nghiệp vụ du lịch thông thường?
Bằng nghiệp vụ từ các cơ sở đào tạo chứng nhận quá trình học tập, còn chứng chỉ VTOS chứng nhận năng lực thực hành nghề theo tiêu chuẩn quốc gia được đánh giá độc lập bởi đào tạo viên được VTCB công nhận. Hai loại bổ sung cho nhau, không thay thế nhau.
Ai có thể học để lấy chứng chỉ VTOS?
Sinh viên ngành du lịch, hướng dẫn viên đang hành nghề, nhân viên khách sạn, lữ hành đều có thể tham gia các khóa bồi dưỡng VTOS. Không giới hạn độ tuổi, nhưng cần có kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn ở mức tương ứng với cấp độ muốn đăng ký.
Cô Đỗ Phương Quyên có nhận đào tạo VTOS không?
Có. ThS. Đỗ Phương Quyên nhận bồi dưỡng nghiệp vụ du lịch theo chuẩn VTOS (hướng dẫn viên, điều hành tour) cho cá nhân và nhóm tại Nha Trang, Khánh Hòa. Liên hệ qua trang liên hệ để biết thêm chi tiết về lịch học và học phí.